dr hab. Bohdan Halczak, prof. UZ W 1947 r. polskie władze komunistyczne przeprowadziły masową akcję deportacji ludności ukraińskiej z południowo – wschodnich ziem państwa polskiego. Deportowana ludność została osiedlona przymusowo, w dużym rozproszeniu na zachodnich i północnych terenach państwa polskiego,…
Bohdan Halczak (Zielona Góra) Dnia 28 marca 1947 r., o godz. 23.10, w ostatnim wydaniu dziennika wieczornego Polskiego Radia odczytano komunikat Ministerstwa Obrony Narodowej: „Dnia dwudziestego ósmego marca bieżącego roku około godziny dziesiątej rano w czasie inspekcji służbowej zginął od…
Bohdan Halczak Dnia 28 kwietnia 1947 r. sześć dywizji Wojska Polskiego przystąpiło do realizacji akcji „Wisła”, która trwała trzy miesiące. W okresie tym wysiedlono z terenów południowo-wschodnich państwa polskiego blisko 150 tysięcy Ukraińców oraz…
Roman Drozd (Słupsk) Wkroczenie Armii Czerwonej na terytorium Polski umożliwiło Związkowi Radzieckiemu podporządkowanie sobie Polski, jak i ustalenie z nią nowej granicy. W zawartym 27 lipca 1944 r. w Moskwie tajnym porozumieniu z Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego postanowiono za podstawę…
Roman Drozd (Słupsk) Przedstawienie zmian w świadomości ukraińskiej i łemkowskiej społeczności w Polsce spowodowane akcją „Wisła” jest rzeczą bardzo trudną i jednocześnie złożoną[1]. Wynika to nie tylko z tego, że dotykamy niematerialnej sfery życia ludzi, z posiadania dość powierzchownej wiedzy…
Roman Drozd Zmiany polityczne w Polsce po 1989 r. rzutowały także na postawy ludności ukraińskiej w Polsce. Demokratyzacja życia oraz wiara w sprawiedliwość i równouprawnienie wszystkich obywateli bez różnicy na narodowość, wyznanie i pochodzenie, pozwalały optymistycznie patrzeć w przyszłość. Powszechne…
Roman Drozd, prof. AP w Słupsku Powojenna Polska mimo przesunięcia jej terytorium ze wschodu na zachód, nadal była państwem wielonarodowościowym. Jej obszar nadal zamieszkiwali Białorusini, Litwini, Ukraińcy i Żydzi, co prawda w znacznie mniejszej liczbie niż przed wojną, oraz Niemcy,…
Roman Drozd (Akademia Pomorska w Słupsku) Zwycięski marsz Armii Czerwonej za wycofującymi się wojskami niemieckimi oznaczał dla państw Europy Środkowej i Wschodniej narzucenie im władzy komunistycznej oraz nowych granic ze Związkiem Sowieckim[1]. W przypadku Polski jej wschodnią granicę ustalono na…
Władze polskie starały się osiedlić ludność ukraińską, ze względu na jej rolniczy charakter, przede wszystkim na wsi[1]. Na podstawie zachowanych szczątkowych danych można przyjąć, że w miastach, głównie małych, osiedlono około 10% deportowanych Ukraińców. Wynika z tego, że około 90%…
Roman Drozd, Słupsk Na początku lat pięćdziesiątych centralne czynniki decyzyjne w Polsce ponownie zainteresowały się problemem ukraińskim[1]. Powodem były zmiany zachodzące w polityce narodowościowej oraz ciągle utrzymujące się w łonie wysiedlonej ludności ukraińskiej poczucie tymczasowości, wyrażające się w dążeniu do…
Bohdan Halczak Przeprowadzona w 1947 r. akcja „Wisła” zadała silny cios ukraińskiemu podziemiu nacjonalistycznemu, w rządzonej przez komunistów Polsce. Część żołnierzy UPA i członków siatki cywilnej Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) przeszła na terytorium radzieckiej…
Roman Drozd Wbrew oczekiwaniom władz, część ludności ukraińskiej uniknęła wysiedlenia [z Polski w latach 1944-1946][1]. Władze zamierzały przesiedlić ją do USRR, lecz spotkały się z odmową strony radzieckiej, która godziła się jedynie na przesiedlenia indywidualne zainteresowanych osób. Władze radzieckie obawiały…
Roman Drozd Po roku 1989 nastąpiło widoczne zainteresowanie badaczy problemem mniejszości narodowych w Europie Środkowej i Wschodniej. Było to następstwem zmian politycznych w tej części Europy, które dały naukowcom możliwość swobodnego formułowania problemów badawczych. Życie społeczne wymuszało zajęcie się zagadnieniami,…
Roman Drozd Z badań historyków zajmujących się akcją „Wisła” wynika, że temat deportacji ludności ukraińskiej na ziemie zachodnie i północne Polski w 1947 r. w zasadzie został wyczerpany. Nowe światło na to zagadnienie mogą rzucić dokumenty z rosyjskich archiwów, pod…