STANOWISKO Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce w czwartą rocznicę pełnoskalowej agresji Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy
Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce stanowczo potępia trwającą, niczym nieusprawiedliwioną zbrojną agresję Federacji Rosyjskiej przeciwko suwerennemu państwu – Ukrainie. Wojna ta stanowi rażące naruszenie prawa międzynarodowego, Karty Narodów Zjednoczonych oraz elementarnych zasad współżycia między narodami.
Z całą mocą potępiamy działania Rosji, w tym liczne zbrodnie wojenne popełniane wobec ludności cywilnej: ataki na miasta i wsie, ostrzał osiedli mieszkaniowych, szkół, szpitali, obiektów kultury oraz infrastruktury krytycznej. Niszczenie dorobku cywilizacyjnego i terror wobec ludności cywilnej nie są „skutkiem ubocznym” działań wojennych, lecz elementem świadomej strategii zastraszania i łamania oporu społeczeństwa ukraińskiego.
Jednocześnie wyrażamy najwyższe uznanie dla bohaterskiej postawy narodu ukraińskiego, a w szczególności żołnierzy Sił Zbrojnych Ukrainy, którzy z odwagą, determinacją i poświęceniem bronią niepodległości swojego państwa, wolności obywateli oraz wartości demokratycznych. Ich walka jest nie tylko obroną własnej ojczyzny, ale także obroną bezpieczeństwa i stabilności całej Europy.
Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce podkreśla zarazem, że toczące się negocjacje pokojowe nie mogą i nie powinny oznaczać porażki Ukrainy. Pokój osiągnięty kosztem suwerenności, integralności terytorialnej oraz prawa narodu ukraińskiego do samostanowienia nie będzie pokojem sprawiedliwym ani trwałym. Jakiekolwiek rozmowy pokojowe muszą opierać się na poszanowaniu prawa międzynarodowego, pełnym wycofaniu wojsk agresora oraz pociągnięciu sprawców zbrodni wojennych do odpowiedzialności. Historia Europy wielokrotnie dowiodła, że ustępstwa wobec agresji nie prowadzą do stabilizacji, lecz do eskalacji przemocy i kolejnych tragedii.
Składamy szczere podziękowania wszystkim państwom, organizacjom i społeczeństwom, które udzielają Ukrainie pomocy politycznej, militarnej, humanitarnej i finansowej – w szczególności Polskę, a także wspólnocie międzynarodowej reprezentowanej przez Unię Europejską oraz NATO. Okazywana solidarność ratuje ludzkie życie i wzmacnia zdolność Ukrainy do obrony przed agresorem.
Równocześnie wzywamy społeczność międzynarodową, w tym USA, do bardziej zdecydowanych i konsekwentnych działań wobec Federacji Rosyjskiej. Apelujemy o dalsze zaostrzenie sankcji politycznych i gospodarczych, skuteczne egzekwowanie odpowiedzialności karnej sprawców zbrodni wojennych, zwiększenie i przyspieszenie wsparcia wojskowego dla Ukrainy, jednoznaczną i trwałą izolację międzynarodową państwa-agresora, udzielenia realnych gwarancji bezpieczeństwa, w tym przyjęcia do NATO i EU.
Historia uczy, że brak stanowczej reakcji na agresję prowadzi do jej powtarzania. Dlatego obowiązkiem wspólnoty międzynarodowej jest nie tylko pomoc Ukrainie dziś, lecz także obrona zasad, na których opierają się pokój, wolność i bezpieczeństwo w Europie.
Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce wyraża pełną solidarność z Ukrainą i jej obywatelami oraz wiarę w zwycięstwo prawdy, sprawiedliwości i wolności nad przemocą i bezprawiem.
Warszawa, 24 lutego 2026 r. Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce
Ukazał się piąty tom pracy zbiorowej Ukraińcy i ich sąsiedzi na przestrzeni wieków. Podobnie jak w przypadku poprzednich czterech tomów zawiera on głównie materiały z dorocznej konferencji naukowej Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce. Redaktorami opracowani są Roman Drozd i Bohdan Halczak. Książka jest już dostępna w formacie e-book (pdf). 
Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce